08 maart 2016, Redactie

Dokters van de Wereld waarschuwt voor humanitaire ramp onder vluchtelingenkinderen

Veel kinderen in vluchtelingenkampen verkeren in acute, medische nood. Dat zegt de internationale hulporganisatie Dokters van de Wereld. Maar liefst zestig procent van alle mensen die de organisatie in Griekenland behandelt, bestaat uit minderjarigen, vaak jonge kinderen.

Volgens de hulporganisatie zijn nu veel meer kinderen op pad dan vorig jaar. “Vorig jaar waren het nog vooral mannen die de zware reis maakten. Nu zien we steeds meer gezinnen op de Balkanroute die, in het kader van gezinshereniging, de tocht naar Europa maken”, zegt Arianne de Jong, directeur van de Nederlandse tak van Dokters van de Wereld (Médecins du Monde). “Daar zijn veel kinderen onder, maar ook andere kwetsbare groepen. Denk bijvoorbeeld aan ouderen en zwangere vrouwen.”

Balkanroute

Dokters van de Wereld vreest dat de onzekerheid over het open blijven van de Balkanroute deze week leidt tot wanhoopspogingen van vluchtelingen om alsnog hun beoogde eindbestemming te bereiken. “Dat brengt voor kinderen en andere kwetsbare groepen grote risico’s met zich mee. We zien nu al dat vluchtelingen hoognodige medische zorg weigeren omdat ze snel door willen naar hun einddoel. Ze hopen daar vaak op hereniging met familie.”

Onder de kinderen die op de vlucht zijn geslagen, is volgens De Jong veel acute nood. “Kinderen zijn veel vatbaarder voor ziekten dan volwassenen omdat hun immuunsysteem nog onvoldoende gerijpt is om dit soort levensomstandigheden het hoofd te bieden. De kinderen op de Balkanroute leven al geruime tijd in omstandigheden waarin zelfs veel volwassenen ziek worden.”

Hulpverleners van de organisatie behandelen veel luchtweginfecties, die ontstaan door de langdurige blootstelling aan kou en vocht. Maar kinderen worden ook ziek van de onhygiënische leefomstandigheden waarin ze verkeren. “We komen onder meer veel huidaandoeningen tegen diarree en uitdroging”, aldus De Jong. “Onder normale omstandigheden zijn veel van die aandoeningen redelijk goed te behandelen. Maar onder de omstandigheden waarin vluchtelingen verkeren, kunnen ze snel levensbedreigend worden.”

Begeleiding

De eersten die ziek worden, zijn jonge kinderen, waarschuwt Dokters van de Wereld. Die groep is relatief groot. In Calais heeft de organisatie maar liefst twee- tot driehonderd kinderen geteld die jonger zijn dan tien jaar. Maar ook oudere kinderen lopen gevaar. Een deel van de minderjarigen die Dokters van de Wereld te zien krijgt, is helemaal op zichzelf aangewezen. De hulporganisatie schat het aantal minderjarigen dat zonder begeleiding in Calais verblijft op driehonderd kinderen en jongeren. “Vooral voor de jongsten onder hen is het extra moeilijk om aan goed en veilig eten te komen en om zich adequaat te beschermen tegen de elementen. Deze kinderen lopen grote gezondheidsrisico’s, om nog maar te zwijgen van alle andere bedreigingen die op de loer liggen.” Vrouwen, kinderen en jongeren krijgen volgens Dokters van de Wereld tijdens hun omzwervingen ook veel te maken met geweld en misbruik. “Ook de gevolgen daarvan krijgen onze medische teams veelal te behandelen.”

Het internationale netwerk van Dokters van de Wereld constateert een ernstige verslechtering van de omstandigheden langs de gehele vluchtroute. Ongeveer 12.000 mensen zitten nu vast in Idomeni, op de grens tussen Griekenland en Macedonië. Ze leven volgens de hulporganisatie in onveilige en extreem slechte omstandigheden. Medische teams van Dokters van de Wereld behandelen hier doorlopend mensen aan uiteenlopende ziektes, verwondingen en aandoeningen.

Overantwoord

Tweeduizend kilometer verderop, in Calais, hebben de autoriteiten bovendien al een groot deel van het vluchtelingenkamp ontruimd. “Onbegrijpelijk”, vindt De Jong. “Zolang er geen alternatieve huisvesting is voor de grote groep vluchtelingen die daar verblijft, is het onverantwoord om die onderkomens weg te halen.”

De Jong maakt zich vooral ernstige zorgen over de kinderen en jongeren die door dit soort maatregelen opnieuw op drift raken. “Ze worden opgejaagd en krijgen vaak met geweld te maken. Vooral kinderen raken daardoor makkelijk getraumatiseerd. De bereidheid van Europese lidstaten om ze te hulp te schieten lijkt niet erg groot. De Europese solidariteit is sowieso ver te zoeken, waar het gaat om opvang van vluchtelingen. De meeste solidariteit ervaren de vluchtelingen van burgers en hulporganisaties. De oplossingen die individuele lidstaten aandragen, zijn onduidelijk en ontberen een langetermijnplanning. Ook wordt bedroevend weinig aandacht besteed aan het lot van de kinderen in de vluchtelingenstroom.”

Crisisoverleg

Ondertussen wacht de wereld nog vergeefs op een oplossing uit het topoverleg tussen de EU en Turkije over de crisis. Dokters van de Wereld dringt er bij de Turkse en de EU-leiders op aan om snel maatregelen te nemen waardoor de leefomstandigheden van gestrande vluchtelingen in plaatsen als Idomeni en Calais verbetert. “Als er deze week geen politieke oplossing komt die een eind maakt aan deze situatie, dan moet er in ieder geval meteen iets gedaan worden om de meest kwetsbare vluchtelingen een plek te bezorgen waar ze veilig zijn, vrouwen en kinderen voorop.”

Op 17 en 18 maart praten Turkije en de EU-lidstaten verder over een Turks plan voor de oplossing van de vluchtelingencrisis. Daarin wordt onder meer gesproken over het terugsturen van vluchtelingen naar Turkije.