29 mei 2013, Paul van der Sneppen (redactie)

Trouw stopt met goede doelen top 50

Dagblad Trouw stopt met de publicatie van de jaarlijkse ‘Trouw Goede Doelen Top-50′. Dat maakt de Kennisbank Filantropie, partner in het initiatief, deze week bekend. De top 50 is slechts een kort leven beschoren geweest en was, meteen vanaf de eerste publicatie al, omstreden.

Trouw heeft haar doelen bereikt met de ranglijst, zo laat de Kennisbank Filantropie in een persverklaring weten. De krant publiceerde in november 2010 voor de eerste keer een goede doelen top-50 en herhaalde dit daarna nog tweemaal. “Doel was om de transparantie te bevorderen en het debat over effectiviteit van goede doelen op gang brengen. Dat is gelukt”, zegt Viola Lindeboom, directrice van de kennisbank.

Omstreden

“Een flauwe smoes”, zegt Edwin Venema, hoofdredacteur van Filanthrophium, het vakblad voor de goededoelensector, daarover. “De ranglijst was meteen al omstreden. Ze beoogde de effectiviteit van goede doelen inzichtelijk te maken, maar het was onduidelijk hoe de lijst werd samengesteld en de uitkomst was discutabel. Ik denk dat Trouw haar vingers heeft gebrand aan de lijst.”

Verantwoordelijk Trouw-redacteur Meindert van der Kaaij ziet dat heel anders. Hij kan zich wel vinden in de kritiek, maar ontkent ten stelligste dat die van invloed is geweest op de beslissing om te stoppen: “Er valt van alles aan te merken op de onderzoeksmethodiek en de uitkomsten van de top 50. Die kritiek leggen we niet naast ons neer. Als je echt goed wil onderzoeken wat goede doelen met hun geld doen dan moet je veldonderzoek doen. Elke andere methode schiet tekort.”

Nieuwswaarde

Belangrijkste reden die het dagblad opgeeft voor de beslissing om te stoppen met de Trouw goede doelen top-50, is dat die voor de lezers steeds minder interessant wordt. De resultaten van de deelnemende goededoelenorganisaties komen steeds dichter bij elkaar te liggen. Dat maakt de uitslag minder nieuwswaardig.

Maar om daar nou uit op te maken dat de goededoelensector de afgelopen drie jaar transparanter is geworden, gaat Van der Kaaij te ver: “Dat durf ik niet te beweren op basis van de uitslag van ons onderzoek en dat geeft ook wel een beetje de beperkingen aan van onze methodiek.”

Dat de Trouw Goede Doelen Top-50 hier en daar wenkbrauwen heeft doen fronsen, ontkent ook Lindeboom niet. “Vooral vanuit de goede doelen zelf was er kritiek. De ranglijst is natuurlijk slechts een interpretatie van de door ons geleverde data. Trouw heeft niet altijd even goed uitgelegd hoe ze de lijst precies samenstelt. Dat zorgde wel voor wat onrust en discussie, met name bij de goede doelen die buiten de lijst vielen. Die wisten vaak niet waarom ze te laag scoorden om tot in de top 50 te komen.”

Vraagtekens

In 2010 leidde de publicatie van de Trouw Goede Doelen Top-50 meteen al tot discussie in de goededoelensector. De Hartstichting zette bijvoorbeeld vraagtekens bij het feit dat ze lager eindigde dan de kleine vrijwilligersorganisatie Hartpatiënten Nederland.

“Terecht”, vindt Venema. “Als het over effectiviteit gaat, is het natuurlijk raar dat een piepkleine vrijwilligersorganisatie hoger scoort dan een club die met haar werk de samenleving miljoenen aan zorgkosten bespaart.”

Doel bereikt

Lindeboom heeft wel begrip voor de beslissing van de Trouw-redactie: “Er is inderdaad een goede discussie op gang gekomen over de effectiviteit van goede doelen.” De Kennisbank Filantropie heeft met de samenwerking bovendien bereikt dat honderden goededoelenorganisaties actuele gegevens in de databank invoerden. “Dat is zeker winst”, vindt Van der Kaaij. “Veel organisaties publiceerden helemaal niets.”

Maar met het verdwijnen van de Trouw goede doelen top-50 valt ook een belangrijke motivatie weg voor de charitatieve organisaties om hun data in de Kennisbank Filantropie actueel te houden: “Dat is wel een probleem”, vindt Lindeboom. “Maar onze gegevens worden ook gebruikt door banken die, in opdracht van filantropen, op zoek zijn naar geschikte doelen om aan te schenken. Dat is voor goede doelen hopelijk ook een stok achter de deur om toch transparant te blijven.”

Vond u dit een nuttig artikel? Doneer!

Steun Wereldburgers.TV ook door ons te volgen op Facebook en Twitter