23 maart 2013, Redactie

“Er is niet te weinig, maar juist teveel geld”

“Maar liefst 97 procent van ons geld vertegenwoordigt geen reële waarde.” Dat zeggen Lou Keune en Martijn Jeroen van der Linden van Platform Duurzame en Solidaire Economie (DSE). In een advies aan de Commissie Structuur Nederlandse Banken pleiten ze voor drastische hervormingen van het bancaire stelsel. De commissie onderzoekt in opdracht van de Tweede Kamer hoe het Nederlandse bankwezen stabieler gemaakt kan worden.

Het voorstel bevat een hele reeks aanbevelingen die de financiële en daarmee ook de ecologische crisis moeten slechten. Veel van de ellende in de wereld komt volgens de auteurs voort uit een geldsysteem dat helemaal leunt op het maken van schulden. Banken spelen daarin een sleutelrol. “Banken moeten weer gewoon gaan bankieren. Dat wil zeggen, geld in bewaring nemen en weer uitlenen”, vindt Van der Linden.

Geld maken

Een van de grootste problemen waar de samenleving mee kampt, is het ongelimiteerde creëren van geld door private banken, zo stelt het Platform DSE. Banken ‘maken’ volgens de auteurs van het voorstel als het ware geld door leningen te verstrekken die niet gedekt worden door echte geldreserves van bijvoorbeeld spaarrekeningen. “Leningen worden vooral verstrekt op basis van vertrouwen in de economie. Als banken positief zijn over de economie worden er veel leningen verstrekt.” Op die manier ontstaat geld waar geen werkelijke waarde tegenover staat omdat er geen product of arbeid voor is geleverd.

Belangrijkste opdracht aan de overheid is een einde te maken aan het ‘creëren van geld’. Daarvoor moet een onafhankelijk comité in het leven geroepen worden dat bepaalt hoeveel geld er werkelijk nodig is om de economie te ondersteunen. Het geld wordt vervolgens via de overheid in omloop gebracht, zo stellen Keune en Van der Linden voor. De banken hebben in het voorstel vooral de rol van schatbewaarder waar spaarders hun geld veilig kunnen parkeren en verstrekker van volledig gedekte leningen.

Planeet

Een dergelijk systeem zal volgens de opstellers van het advies, niet alleen het geldsysteem stabiel maken, maar ook de planeet ontlasten. Het creëren van steeds nieuw geld door banken maakt namelijk ook dat de economie moet blijven groeien. Geld moet immers rollen. Mensen kopen er dingen voor. Die ongebreidelde consumptie put alle grondstoffen en het milieu uit.

De Commissie Structuur Nederlandse Banken is een onafhankelijke commissie die op verzoek van de Tweede Kamer is ingesteld. De commissie wordt voorgezeten door prof. dr. Wijffels en is samengesteld uit in totaal dertien wetenschappers en andere experts.

Zie ook:

Platform DSE: Inbreng Structuur Nederlandse Banken