27 juli 2012, Dawud Pirzad

Afghanistan, twee eeuwen oorlog

-gastblogger-

Als de NAVO-troepen in 2014 uit Afghanistan vertrekken dan zal de geweldsspiraal een nieuwe impuls krijgen. Afghanistan is al twee eeuwen in oorlog en de oorzaken van die strijd zijn nog steeds dezelfde.

Omdat ik uit Afghanistan afkomstig ben en een boek heb geschreven dat in Afghanistan speelt, vragen mensen mij regelmatig naar de huidige situatie in mijn vaderland. Soms geef ik een uitgebreid antwoord, maar vaker nog antwoord ik kortweg met de woorden ‘zeer onveilig’. Men reageert dan meestal verbaasd omdat het Amerikaanse leger er toch aanwezig is en troepen van de NAVO. Deze reactie is ongetwijfeld het gevolg van gebrek aan informatie. Wij horen de laatste tijd alleen over Afghanistan als er is zeer ernstigs is gebeurd of als er buitenlandse soldaten zijn gedood. Maar er is veel meer aan de hand.

Inmenging

De vraag is waarom het zo slecht gaat in mijn vaderland. Er zijn een aantal duidelijke oorzaken aan te wijzen, waardoor, als ze zouden worden opgeheven, de situatie in Afghanistan sterk zou verbeteren. De belangrijkste oorzaak is de buitenlandse inmenging.

In Afghanistan bestaan twee waarheden. Een waarheid die ons op de tv getoond wordt en die wij graag willen zien en de andere waarheid die wij niet zien en die ik strategisch belang noem.
Al in de 19e eeuw werd door de grootmachten Rusland en Engeland mijn land gebruikt als een bufferzone tussen Rusland en India. De belangen van de plaatselijke bevolking telden niet. De laatste 35 jaar hebben de wereldmachten, de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten, een zodanige situatie gecreëerd dat de Afghaanse bevolking weinig alternatieven heeft,  of ze nu de kant van de Taliban kiezen of de andere kant, die van de krijgsheren of de islamisten.

Corruptie

Tel daarbij de corruptie en de groeiende export van heroïne naar met name Europa, dan kun je zeggen dat het cynisme van de betrokkenen machten in mijn vaderland hoogtij viert. Een van de  paradoxen van mijn vaderland is samen te vatten met de volgende zin: ‘Na 9/11 zijn door de islamofoben de islamisten aan de macht gebracht en tot nu toe heeft het leger van de NAVO deze islamisten beschermd, die door grote deel van het bevolking worden beschouwd als moordenaars. Ook in de tijd van het communistisch regime, dat door de Sovjet-Unie in het zadel was geholpen, had de bevolking niets te vertellen (dit is de periode, waarin een groot deel van mijn laatste boek speelt).

Wat heeft Afghanistan dat iedereen er binnenvalt en er de baas wil zijn? Afghanistan heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in Centraal Azië. Het land is zeker al 2500 jaar een kruispunt van verbindingswegen. De geopolitieke situatie van het gebied is van invloed geweest op de ontwikkelingen van de omliggende landen, zoals Pakistan, India, China en Iran. Wie Afghanistan beheerst, heeft ook de controle over de omringende landen. Bovendien is het via Afghanistan een korte weg om die gebieden eventueel te kunnen binnenvallen. Zo zijn de Russen mijn vaderland uit strategische motieven  binnengevallen, en zo hebben ook de Amerikanen, die er na de Vietnam-oorlog een kans zagen liggen om hun prestige in de wereld te verbeteren, de oorlog van de Moedjahedien tegen de Russen gesteund met geld en wapens. Uiteindelijk wisten ze op die manier de Russische vijand te verzwakken. In de ogen van het wereldwijde publiek waren de Russen uiteraard de schurken en de Amerikanen de redders van de Afghaanse bevolking. Welbeschouwd hebben de Amerikanen dezelfde belangen als de Russen. Hun droom is Afghanistan te beheersen en er eigen militaire bases te hebben.

Oplossingen

De  eenvoudigste en belangrijkste oplossing – maar moeilijk uitvoerbaar –  voor Afghanistan zou zijn als de grootmachten duidelijke en eerlijke afspraken maken over Afghanistan, waarbij ook de omringende landen betrokken worden. Op die manier komt er een eind aan de ‘strategische spelletjes’. Zo niet, dan zal in 2014, als de NAVO zich uit mijn vaderland terugtrekt, de carrousel opnieuw beginnen.
De buitenlandse machten moeten beseffen dat het nog niet te laat is om met elkaar duidelijke en eerlijke afspraken maken, omdat de  problemen van Afghanistan niet van binnen maar van buiten komen. Dit besef kan in de toekomst een belangrijke rol spelen voor de stabiliteit in mijn land en in de hele regio. Bovendien ben ik van mening dat na twee eeuwen oorlog het Afghaanse volk het verdient om in een vreedzaam land te leven.

Dawud Pirzad

Dawud Pirzad

Dawud Pirzad is Afghaans vluchteling en auteur van het boek De Laatste Prins van Kafiristan, een op historische feiten berustende spionageroman die zich hoofdzakelijk afspeelt in het Afghanistan ten tijde van de Sovjet-Russische bezetting (red.)