20 mei 2012, Paul van der Sneppen (redactie)

Huilen met de wolven

-opinie-

In dagblad Trouw stond afgelopen maandag een ingezonden brief die me uit het hart is gegrepen. Waarom keert de discussie over ontwikkelingssamenwerking altijd meteen terug naar getouwtrek over het budget voor die hulp?

De auteur van de ingezonden brief, Amma Asante, is politicologe, gespecialiseerd in internationale betrekkingen en ontwikkelingssamenwerking. Ze stoort zich aan de steeds maar terugkerende discussie over het budget voor ontwikkelingshulp. In haar betoog zet ze kritische kanttekeningen bij de effectiviteit van ‘de hulp’.  Die dient slechts als een doekje voor het bloeden en is volstrekt nutteloos zolang rijke geïndustrialiseerde landen handelsbeperkingen opleggen aan ontwikkelingslanden, zo stelt Asante. Helemaal mee eens. Hetzelfde verhaal houd ik regelmatig tegenover collega-journalisten. Ik vraag ze om de berichtgeving over armoedeproblematiek niet te laten gijzelen door de agenda van de ontwikkelingsindustrie.

Journalistiek

Niet alleen de politiek, maar ook de nieuwsmedia volgen, in mijn optiek, veel teveel de agenda van de ontwikkelingssector als het gaat over ontwikkelingssamenwerking. De problematiek van ongelijke welvaartsverdeling komt in de media vooral aan bod wanneer het budget voor ontwikkelingssamenwerking in gevaar dreigt te komen. En dan wordt, om het tij snel te keren, vooral op emotie gespeeld. De werkelijke oorzaken van uitbuiting en ongelijke verdeling blijven door deze beperkte kijk op zaken helaas buiten beeld.

Daarmee wordt bovendien veel teveel verantwoordelijkheid in de schoot van de ontwikkelingssector geworpen. Bij het Nederlandse publiek worden bovendien valse verwachtingen gewekt ten aanzien van wat men in die bedrijfstak vermag te presteren. Natuurlijk zijn er prachtige ontwikkelingsprojecten, maar de Westerse hulp heeft ook veel nadelige bijverschijnselen. Soms is het medicijn erger dan de kwaal. Daar moet het, naar goed journalistiek gebruik, over gaan. Journalisten moeten steeds de vinger op de zere plek leggen. Maar juist daarin slaagt de berichtgeving over de hulp zelden.

Hooggespannen verwachtingen

Helaas is het ook nog eens zo dat de sector, die anders toch altijd vooraan staat om het publiek ‘wereldwijs’ te maken, zelf nauwelijks genegen is om afbreuk te doen aan de veel te hooggespannen verwachtingen. Dat is namelijk ‘bad for business’. Iemand zou immers wel eens op het euvele idee kunnen komen om het budget voor ontwikkelingssamenwerking in te zetten voor duurzame ontwikkelingen in ons eigen land. Het stimuleren van kleinschalig, duurzaam ondernemerschap voor de lokale markt bijvoorbeeld. Daar profiteert uiteindelijk ook de hele aardkloot van, ontwikkelingslanden incluis.

Ik vind het dapper dat Asante kritische kanttekeningen plaatst bij ontwikkelingssamenwerking, temeer omdat zij zich als consultant ook beweegt in de ontwikkelingssector. Zoveel moed om tegen heilige huisjes te duwen, kom ik bij veel collega-journalisten niet tegen. Bij een landelijk radiostation kreeg ik ooit zelfs te horen dat men een scoop over een misstand in de ontwikkelingssector liever wilde negeren. Niet om degelijke en valide journalistieke argumenten als dat ander nieuws die dag prevaleerde of omdat de nieuwswaarde van het bericht ‘te dun’ zou zijn. Nee, de argumentatie die werd opgevoerd, was dat men de ontwikkelingssamenwerking niet onwelgevallig in het nieuws wilde brengen. Letterlijk: “We willen niet huilen met de wolven.”

Ander geluid

Sinds enkele jaren probeer ik daarom, samen met enkele medestanders, deze nieuwsportal  over mondiale samenleving en duurzame ontwikkeling in de lucht te houden. Het initiatief staat vooral bol van de onvervulde ambities waarvoor geen financiers te vinden zijn. Vooralsnog doen we daarom alles op een platte beurs, veel liefdewerk oud papier dus. En, hoe leuk het ook is om te doen, je blijft met je goede bedoelingen altijd ergens haken achter de beperking van een lege beurs.

Maar, zoals gezegd, het is leuk om te doen en Wereldburgers.tv heeft zelfs af en toe een bescheiden impact. Onze publicaties hebben bijvoorbeeld al een paar keer tot kamervragen geleid. We hebben bovendien een klein podium gecreëerd waar ruimte is voor een onafhankelijk, kritisch geluid over ‘duurzame ontwikkelingen’ in de wereld. Soms een tikkeltje brutaal, maar nooit cynisch. En zelfcensuur vinden we niet bij onze journalistieke taak passen. Dus ja, als het moet, dan huilen we ook met de wolven.

© Wereldburgers.TV

Vond u dit een nuttig artikel? Doneer!

Steun Wereldburgers.TV ook door ons te volgen op Facebook en Twitter