25 november 2011, Josje Hoppenbrouwers (redactie)

Felle kritiek Greenpeace op ontwikkelingsprojecten

"Stoppen met gepolder"

“Ben Knapen drijft de laatste kritische ontwikkelings- en milieuorganisaties nog meer in de armen van de industrie.” Dat zegt Herman van Bekkem, campagneleider gentech en duurzame landbouw bij Greenpeace. Van Bekkem is kritisch over de verduurzamingsprojecten in de landbouw die van de staatssecretaris (ontwikkelingssamenwerking) onlangs 29,5 miljoen subsidie hebben gekregen.

“De Nederlandse overheid moet haar geloof in rondetafelprocessen opgeven als ze werkelijk wil bijdragen aan de oplossing van diepgewortelde duurzaamheidsproblematiek. Ze moet daar ook de consequentie aan verbinden dat ze dit soort verduurzamingstrajecten niet langer moet financieren.” Van Bekkem doelt op de samenwerking van Solidaridad en het Wereldnatuurfonds (WNF) met industriële partners in de landbouw. Daarin proberen de deelnemende partijen de productieketens in goed overleg, stap voor stap, te verduurzamen.

Scheuren.
Die vrijages tussen maatschappelijke organisaties en multinationals worden niet door iedereen toegejuicht. Het beeld van een eensgezinde ontwikkelings- en milieubeweging die vecht tegen armoede en uitbuiting van de aarde, vertoont op dat punt duidelijk scheuren. Van Bekkem probeert de familiecrisis nog te verhullen door een witte duif op te laten: “Greenpeace maakt geen bezwaar tegen de subsidie aan Solidaridad. We willen niemand het brood uit de mond stoten.”

Maar die lankmoedigheid valt lastig te rijmen met zijn kritiek op de werkwijze van Solidaridad die zich kenmerkt door intensieve samenwerking met marktpartijen. “Greenpeace gelooft niet in ‘polderen’”, zegt Van Bekkem. “Die methode heeft een averechts effect. Het vertraagt alleen maar de werkelijke vooruitgang en daarvoor is de situatie in de wereld op dit moment te schrijnend.”

Samenwerking
Op het ministerie van buitenlandse zaken waait duidelijk een andere wind. Het bedrijfsleven moet juist intensief betrokken worden bij verduurzaming, zo luidt het devies daar. Solidaridad ontvangt de komende vier jaar 29,5 miljoen voor hun productenprogramma, maakte Ben Knapen op 25 oktober bekend. Het programma is een vervolg op de samenwerking met de rondetafels voor soja (RTRS), rietsuiker (Bonsucro) en palmolie (RSPO).

Maar het overlegmodel van Solidaridad en WNF leidt volgens critici tot onaanvaardbare compromissen. Zo wordt het door de RTRS geïntroduceerde label voor verantwoorde soja, door Greenpeace bestempeld als ‘greenwashing’. Van Bekkem: “We hebben vooral kritiek op het gebrek aan resultaten van de RTRS, dat er zomaar een stempel ‘verantwoord’ wordt gezet op genetisch gemanipuleerde soja, waar loeiveel gif op wordt gespoten. Er wordt feitelijk geïnvesteerd in ‘groene’ nep-keurmerken en ‘greenwashing’.”

Mislukt
Greenpeace staat niet alleen in haar kritiek. Het overkoepelende verband van natuurorganisaties in Duitsland (DNR) heeft het WNF in februari verzocht uit het omstreden soja-overleg te stappen. Ook bij de oosterburen wordt kritisch gekeken naar de samenwerking tussen maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. De Duitse milieubeweging spreekt zelfs van een ‘mislukt landbouwmodel’.

Solidaridad-directeur Nico Roozen lijkt daar niet wakker van te liggen. Hij legt de kritiek op zijn rondetafelmethode naast zich neer. Roozen ziet geen bedreiging in de nauwe samenwerking met het bedrijfsleven. De weerstand daartegen komt volgens hem voort uit ‘oud, links denken’ van maatschappelijke organisaties. Hij is van mening dat echte verandering alleen plaats kan vinden in de markt.

Averechts
Hij vindt de stellingname van Greenpeace op zijn beurt contraproductief: “Greenpeace drijft de partijen in het duurzaamheidsdebat uiteen. Dat heeft een averechts effect.” En ook Roozen neemt het soja-overleg als voorbeeld: “In de discussie rond genetische manipulatie van soja zie je dat een multinational als Monsanto hierdoor een monopolie op genetische manipulatie krijgt toegespeeld. Dat kun je de milieuactivisten verwijten. Bijna niemand anders durft namelijk meer met goed fatsoen onderzoek te doen naar genetische manipulatie en de gevolgen ervan. Het onderwerp is simpelweg te beladen geworden. Maar een grote partij als Monsanto laat zich echt niet de les lezen door Greenpeace.”

Dat Solidaridad soms buigt voor haar industriële samenwerkingspartners ontkent Roozen niet: “Natuurlijk is het zo dat wanneer je sectorbreed afspraken maakt dit niet altijd de meest ambitieuze zijn, anders kun je niet alle partijen meekrijgen. Maar als je alleen maar onverzettelijk vasthoudt aan je standpunten verandert er ook niets.” Van Bekkem ziet daarentegen meer heil in een meer dwingende rol van de overheid: “Urgente duurzaamheidsproblematiek moet door de overheid aangepakt worden met wet- en regelgeving, niet met eindeloos gepolder.”

Subsidie
Dat maatschappelijke organisaties bang zijn om openlijk te debatteren over verschillen in visie en over wie wel en wie niet subsidie moet krijgen, blijkt als Wereldburgers.tv dit artikel in concept aan Van Bekkem voorlegt. Van Bekkem toont zich niet gelukkig, vooral wanneer hij zijn kritiek op de overheidssteun aan de Ronde tafel processen zwart op wit ziet: “Ik wil het graag hebben over de inhoud, niet over verschillende visies op de aanpak.” Ook haast de landbouwspecialist van Greenpeace zich te benadrukken dat, wat hem betreft, ook Solidaridad bestaansgrond heeft: “Verschillende maatschappelijke organisaties hebben nu eenmaal verschillende rollen in de maatschappij.”

Josje Hoppenbrouwers & Paul van der Sneppen

© Wereldburgers.TV

Vond u dit een nuttig artikel? Doneer.

Zie ook:

Wereldburgers.tv: Buitenlandse zaken krijgt geld niet op

VARA Uitgesproken! 25 juli 2011

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=y1iEE1k5wYM[/youtube]

©Wereldburgers.TV

Vond u dit een nuttig artikel? Doneer!

Steun Wereldburgers.TV door ons te volgen op Facebook en Twitter