16 februari 2011, Han Blok

Is duurzame economie haalbaar?

-gastblogger-

Economische groei geldt in ons huidige economische systeem nog alom als het enig zaligmakende ontwikkelingsmodel. Of het nu 3 of 8 % per jaar is, voor minder gaan we niet. Het is niet alleen leuk maar volgens de meeste economen en industriële managers is groei een keiharde noodzaak. Het systeem is aan groei verslaafd. Toch hoef je geen bioloog te zijn om te beseffen dat groei nooit oneindig door kan gaan omdat er vroeg of laat beperkende factoren optreden.

Het einde van de economische groei is al vaker voorspeld. Thomas Robert Malthus  waarschuwde al in 1798 voor overbevolking. De instorting van het economische systeem werd door Edward Bellamy in Looking backwards van 1888 beschreven. Paul Ehrlich schreef in 1968 over the population bomb “Grenzen aan de groei” van De club van Rome was in 1972 zeer geruchtmakend en legde de nadruk op het opraken van schaarse grondstoffen. De film “An inconveniant truth” van Al Gore schudde de wereld in 2006 wakker vanwege de klimaatopwarming en in 2009 deed Franny Armstrong er nog een schepje bovenop met de film “The age of stupid”.De lijst met onheilsvoorspellingen groeit zelf exponentieel.

Dit keer gonst het woord “Duurzaamheid” door de geïndustrialiseerde wereld . Het suggereert dat we met wat nieuwe technologie ons voldoende kunnen aanpassen, zodat we rustig door kunnen blijven groeien. Echte duurzaamheid is echter onverenigbaar met voortdurende economische groei. Bij voortzetting van de gemiddelde bevolkingsgroei van 1,3 % en 3 % economische groei zouden we in 2050 ruim 5 extra aardbollen nodig hebben.

Nemen we duurzaamheid serieus dan zullen we onze leefstijl drastisch moeten veranderen. Dat roept niet alleen enorme weerstand op maar het werpt ook de vraag op of dat wel kan. Gedragsverandering is niet ons grootste talent. Daarom is een grondige bezinning over de evolutionaire herkomst van ons gedrag meer dan nodig. De vraag is of we genetisch voorbestemd zijn tot hyperconsumentisme en gedoemd zijn om in een voortdurende rat race met elkaar te verkeren.

In het boek “De Meerziekte” heeft de bioloog Han Blok deze vraag uitgediept . Hij vergelijkt ons rijke repertoire aan aangeboren gedragspatronen dat te maken heeft met samenwerking en competitie met onze moderne leefstijl. Het economische systeem gezien door de bril van een gedragsbioloog levert een zeer origineel en verhelderend beeld. Het geeft niet alleen antwoord op de vraag hoe we het zo ver hebben laten komen, maar wijst ook op een andere leefstijl binnen ons genetische repertoire die wel duurzaam kan zijn.

Voor meer info zie ook “Oermenselijk.nl