12 augustus 2010, Redactie

Onderzoek nodig naar kwallenplagen

Geen vis, maar kwallen in de netten...

“We hebben geen idee wat voor ramp zich voltrekt op open zee” Dat zegt Michaël Laterveer, zeebioloog en aquarium curator van Diergaarde Blijdorp. Volgens Laterveer moet er dringend onderzoek gedaan worden naar de omvang van kwallenplagen.

Honderden strandtoeristen aan de Costa Blanca zijn deze week het slachtoffer geworden van kwallenbeten. Biologen denken dat dit probleem in de toekomst alleen maar groter gaat worden. “De kwallenplagen die we nu constateren voor onze kusten zijn misschien nog maar het topje van de ijsberg. Er zijn gebieden op zee, zo groot als Frankrijk, waar vissers geen enkele vis meer vangen. De netten zitten er vol kwallen.” De explosieve toename van kwallenpopulaties is volgens Laterveer een teken dat veel ecosystemen op zee helemaal op hun kop staan.

Wat de zeebioloog vooral verontrustend vindt, is dat vrijwel geen onderzoek wordt gedaan naar de omvang van het probleem: “Onderzoek is duur en geen enkele overheid neemt verantwoordelijkheid voor de zeeën buiten de eigen territoriale wateren. Gevolg is dat zich onder onze ogen misschien een milieuramp voltrekt zonder dat we het weten.”

Oorzaken

Ook over de exacte oorzaken is volgens Laterveer nog veel onduidelijkheid: “Dat overbevissing een belangrijke rol speelt, daar zijn biologen het wel over eens.” Door overbevissing verdwijnen natuurlijke vijanden van de kwal zoals tonijn en zwaardvis. Kwallen eten bovendien, naast plankton, ook vislarven. “De visstand kan zich dus steeds moeilijker herstellen naarmate de kwallenpopulaties groter worden”, aldus Laterveer.

Wat voor consequenties dit kan hebben, is te zien in de Zwarte Zee. “Daar heeft de Amerikaanse ribkwal de visstand enorme schade toegebracht. Diezelfde ribkwal wordt nu waargenomen in de Noordzee. Dat is natuurlijk best zorgelijk.”

Ook klimaatverandering wordt genoemd als mogelijke oorzaak van de kwallenplagen: “Er zijn veel aanwijzingen voor dat ook opwarming van de zee een rol speelt, maar we weten er te weinig over. Het blijft allemaal bij giswerk.”

Zeeschepen

Waar wel veel onderzoek naar is gedaan is het effect dat lozingen van ballastwater door zeeschepen hebben op ecosystemen. Schepen die zonder vracht varen, nemen zeewater mee in zogenaamde ballasttanks. Op die manier zorgen ze dat ze genoeg diepgang en stabiliteit hebben op open zee.  “Dat dit een groot verstorend effect heeft op de ecosystemen weten we wel heel zeker”, aldus Laterveer. In het ballastwater vervoeren de schepen organismen mee van het ene haven naar een andere. Als zo’n organisme in een ecosysteem terechtkomt zonder natuurlijke vijanden dan kan het alles uit balans brengen.

Dat heeft ook een rol gespeeld bij het ontstaan van kwallenplagen. Volgens een recent rapport van het ministerie van LNV hebben lozingen van ballastwater bijgedragen aan de verspreiding van de Amerikaanse ribkwal. “Dat is dezelfde soort die in de Zwarte Zee heeft huisgehouden”, aldus Laterveer.

Video van het ministerie van LNV over de gevolgen van ballastwaterlozingen op ecosystemen:

YouTube voorvertoningsafbeelding

Zie ook:

Wereldburgers.TV: Kwallenplaag voor Noorse kust

MorganOnline: Ballastwater, verhaal van een plaag

Guardian.co.uk: Jellyfish sting hundreds on Costa Blanca

©Wereldburgers.TV

Vond u dit een nuttig artikel? Doneer.