03 maart 2010, Jurjen Roerdinkholder (redactie)

Voedingsdeskundige prijst patatverbod

Even was Nederland in de ban van de patat. Een patatverbod in het gemeentelijk zwembad van Zeist   schreef vette krantenkoppen en deed de gemoederen over zoveel goedbedoelde bedilzucht hoog oplopen. Wereldburgers.TV vroeg Martijn Katan, hoogleraar voedingsleer aan de Vrije Universiteit (VU), hoe ongezond onze nationale volkssnack nu werkelijk is.

“Gezonde patat bestaat niet!” Katan vindt het patatverbod in Zeist geen gek idee. “Iemand moet iets doen. Vetzucht bij kinderen is ongezond voor lichaam en geest en het is in twintig  jaar enorm toegenomen.” Dat komt volgens de hoogleraar omdat kinderen te weinig bewegen, maar vooral omdat ze te veel eten:  “Het alomtegenwoordige aanbod van lekkere goedkope snacks heeft daar vast iets mee te maken, ook al is dat nog niet keihard aangetoond. Mensen kunnen zelf niet tegen die zee van goedkoop lekker eten op, en kinderen al helemaal niet. De omgeving moet veranderen, en daar maakt Zeist een begin mee.”

In het gemeentezwembad van Zeist kunt u niet meer terecht voor een zak patat. Op gezag van de gemeente is de verkoop van patat in de snackbar van zwembad Dijnselburg verboden en vervangen door een ‘gezonde snack’. Die gezonde snack zijn “roasted potatoes”, zegt zwembad-directeur Ben Delsing. “Er gaan geen patatten meer in de frituur, de aardappelreepjes komen niet meer in aanraking met vet.”

Maar de alternatieve aardappelsnack biedt nauwelijks een gezond alternatief, stelt Katan. Het probleem is niet alleen het vet in de friet, maar ook de zout en de vele calorieën. Die zitten ook in de alternatieve snack die het Zeister zwembad nu serveert.

Er bestaan veel misverstanden over wat gezond is, zegt de voedingsdeskundige, onder meer over de olie. Met ‘gezonde olie’ maak je niet per definitie gezondere patat, stelt Katan. “Vloeibare olie is beter voor het cholesterol en het hart maar bevat evenveel calorieën als ouderwetse harde frituurvetten.”

Er is wel iets te bedenken om de schadelijk gezondheidseffecten van patat frites in te dammen. “Door het gebruik van gezonde olie, minder zout, en kaliumverrijkt zout. Maar de calorieën blijven een groot probleem. Misschien helpen kleinere porties of hogere prijzen om de hoeveelheid calorieën te remmen. Je kunt ook de patat minder lekker maken. Dan eet je er minder van.”