30 november 2009, Jurjen Roerdinkholder (redactie)

Soja kan kanker veroorzaken

Het eten van soja kan bij mensen bepaalde soorten kanker en lagere testosteronniveaus tot gevolg hebben. Ook kan het leiden tot een vervroegde puberteit bij meisjes. Dat claimen Amerikaanse onderzoekers. Verontrustend want we eten er met z’n allen meer van dan we weten.

Soja is een alternatief voor bijna alles waar vlees in zit. Je hebt hamburgers van soja, hotdogs van soja, kippenvleugels van soja en salade dressing met soja. Maar ook in de meeste echte hamburgers zit soja. Als vulmiddel. Zelfs mensen met een lactose allergie kunnen hun hart ophalen aan het want van soja worden ook melk (sojamelk) en ijsjes (soja ijs) gemaakt. Niet alleen vegetariërs eten dus soja.

Alternatief

De mens is van nature een vleeseter maar de moderne mens – je pense donc  j ‘existe -  ik denk dus ik besta, denkt na over zijn daden en de gevolgen daarvan. In al zijn wijsheid heeft de moderne mens, de principiële vegetariër in het bijzonder, besloten dat vlees eten slecht is. Dat heeft alles te maken met de fabrieksmatige manier waarop dieren worden ‘verwerkt’ in de voedingsindustrie. Maar ook met de miljoenen hectares bos in het Amazonegebied die worden gekapt ten behoeve van grazige weiden voor Braziliaanse koeien. Die eindigen, eenmaal dood en verwerkt, in de schappen van supermarkten en uiteindelijk op ons bord. Ook zou vlees slecht zijn voor de gezondheid. Soja is het alternatief. Maar is het een verstandig alternatief?

Lucratief is het in ieder geval. Niet zozeer voor de soja-consument als wel voor de industrie die hem bedient. In de VS en Canada is de verkoop van soja in ruim vijftien jaar meer dan vertienvoudigd. Tussen 1992 en 2008 is de verkoop  toegenomen van 300 miljoen dollar tot  vier miljard.

Lucratief

Dat komt omdat soja bijna de status van wondervoedsel heeft verworven, constateert de Amerikaanse voedsel-journaliste Tara Lohan. Maar is dit wondervoedsel behalve lucratief ook gezond? In het jaar 2000 gaf de Amerikaanse hartstichting soja nog het groene licht. Het Amerikaanse ministerie van voedsel verkondigde in dat zelfde jaar optimistisch dat “een dagelijks dieet met een laag gehalte aan verzadigde vetten en cholesterol en met 25 gram soja proteïnen de kans op een hartaanval verkleint.”  Medici hebben de gezondheidsvoordelen van soja het afgelopen decennium geroemd. Het zou helpen tegen hart- en vaatziekten, kanker, osteoporose en diabetes.

Maar de jubelstemming rond dit wondervoedsel lijkt nu op zijn retour. Recent onderzoek plaatst vraagtekens bij de gezondheidsvoordelen van soja. Er wordt zelfs gewezen op mogelijke gezondheidsrisico’s. De Amerikaanse hartstichting heeft zijn steun aan soja al stilletjes ingetrokken. Andere organisaties hebben soja zelfs de oorlog verklaard en waarschuwen dat het eten van soja kan leiden tot kanker, een verlaagde testosteronspiegel en een vroegtijdig begin van de pubertijd bij meisjes.

Ontbossing

De meeste soja is tegenwoordig genetisch gemodificeerd en dat brengt nieuwe gezondheidsrisico’s met zich mee. En dan zijn er nog de, bij velen onbekende, negatieve gevolgen voor milieu. Want de massale industriële productie van soja brengt, net als de vleesindustrie , grootschalige ontbossing met zich mee en leidt het tot een toenemend gebruik van pesticiden en is een bedreiging voor grondwater en de bodem.

Een groeiend aantal mensen vraagt zich nu daarom af of het nog moet doorgaan met het eten van soja. Ook verstokte vleeseters zouden zich die vraag moeten stellen aangezien in driekwart van de producten uit de vleesverwerkingsindustrie soja zit.

En als je de etiketten goed zou lezen dan kom je erachter dat soja in nog veel meer producten zit. Denk aan voedselsupplementen, vitaminen (let op vitamine E die is gemaakt uit soja olie), tonijn uit blik, soep, sauzen, brood, chocolade, dierenvoeding en producten voor lichaamsverzorging. Het goedje gaat vaak schuil achter verhullende termen als ‘vegetarische proteïne’. Het bestuderen van voedseletiketten lijkt inmiddels een tot nood verworden deugd.

Zie ook:

The Weston A. Price Foundation: ‘Soy’
Raj Patel (schrijver, essayist): ‘Stuffed and Starved’
Time: ‘How foods can affect cancer.’
Soy foods association of north america: ‘Sales and Trends.’
Medpage today: ‘Heart Association Ardor Cools for Soy Protein’