02 september 2009, Paul van der Sneppen (redactie)

Verraad smoort Keniaanse droom

Eén van de leerlingen die ze zelf hebben geholpen om naar school te gaan, is gezien met hun gestolen laptop. Dat is het wrange resultaat van twaalf jaar noeste arbeid in Kenia. Ontwikkelingswerkers Miriam Bouwens en Gerard van Vliet geven de brui eraan. In de nacht van 15 op 16 augustus zijn ze met grof geweld overvallen.

Gerard en Miriam hebben zich twaalf jaar lang ingezet om Keniase kinderen aan goed onderwijs te helpen. Twee weken geleden kwam aan die droom een eind toen ‘s nachts drie mannen, gewapend met bijlen, machetes en stenen het tweetal te lijf ging en ze beroofden van alles wat ze hadden. Gerard raakte gewond en revalideert nog van zijn nachtelijk avontuur. Hij kreeg een steen in zijn gezicht en werd getrapt en geslagen tot hij bewusteloos was.

Daarmee is een eind gekomen aan het project van de twee avonturiers en weldoeners. Eén van de redenen om te stoppen is het feit dat de boekhouding en alle administratie van het project weg is. Die stond op de laptop waarmee een ex-leerling van het scholingsproject later nog is gezien. De polititie onderneemt niets om geld of spullen terug te halen. Die zou volgens het tweetal corrupt zijn. De enige reden voor de Keniase arm der wet om in te grijpen, is om in de buit te delen, vermoeden ze.

Maar Miriam en Gerard zijn ook te aangeslagen om door te gaan. Het feit dat ze door mensen uit de ‘eigen’ gemeenschap beroofd zijn, doet ze veel pijn. Streekbewoners geven tips over de daders en ouders van de leerlingen excuseren zich namens de gemeenschap. Maar dat kan de weldoeners niet meer overhalen om het werk opnieuw op te pakken. Ze weten niet precies wat voor motieven er, behalve geldelijk gewin,  mogelijk achter de roof  zitten en op bescherming van de politie kunnen ze kennelijk niet vertrouwen.

Mbo wa Mbu, de streek waar Gerard en Miriam hebben gewerkt, is pas in de jaren vijftig van de vorige eeuw dichter bevolkt geraakt. De streek was droog. Irrigatieprojecten, aanvankelijk nog onder Brits koloniaal bewind, hebben er een relatief welvarende streek van gemaakt waar veel landbouw wordt bedreven. Dat trok Kenianen aan uit het hele land en van verschillende stammen en godsdiensten. Nu wonen er circa 18.000 mensen, overwegend moslims en Christenen.

Gerard en Miriam maken deel uit van een klein legertje aan particuliere weldoeners dat vanuit Nederland ontwikkelingsprojecten bestiert in arme landen. Schattingen van het aantal kleinschalige particuliere initiatieven in ontwikkelingssamenwerking, lopen uiteen van achtduizend tot dertigduizend. Ze worden in de ontwikkelingsindustrie ook wel ‘PI’ genoemd (particulier initiatief) en zijn erg in opkomst. Ongeveer tweederde van de PI’s zijn pas na de millenniumwissel ontstaan. Grote ontwikkelingsorganisaties werken steeds vaker samen met de ‘kleintjes’, maar de particulieren worden niettemin slechts moeizaam opgenomen in de professionele sector. Achter de schermen overheerst vooral de broodnijd en wederzijdse kritiek.

Zie ook:

Stichting Twiga: website van de stichting die wordt bestierd door Miriam Bouwens en Gerard van Vliet.

Algemeen Dagblad: ‘Alsof het project nooit heeft bestaan’, over de roofoverval.

Wereldburgers.TV: SP-kamerlid Irrgang uit kritiek op kleinschalige particuliere initiatieven (ook video)

Wereldburgers.TV: onderzoeker Schulpen uit kritiek op kleinschalige particuliere initiatieven (ook video)

Wereldburgers.TV: marktonderzoeker Vuyk uit kritiek op de motieven en het onderzoek van Schulpen