29 augustus 2009, Paul van der Sneppen (redactie)

Ministerie investeert doelloos miljoenen

De ruim zestig miljoen die het ministerie van ontwikkelingssamenwerking jaarlijks aan draagvlak uitgeeft, worden besteed zonder enig oog voor het doel of effect ervan. Dat is één van de conclusies die getrokken mogen worden uit het afstudeeronderzoek van bestuurskundige Simon Verduijn. Het onderzoek werd afgelopen week gepubliceerd.

Draagvlakactiviteiten zijn volgens definities uit de bestuurskunde bedoeld om de burger of achterban te betrekken bij het maken van beleid. Zo wordt draagvlak gecreëerd. De onderzoeker moet echter vaststellen dat overheid en ontwikkelingsorganisaties precies het omgekeerde doen: “De sector betrekt de achterban nauwelijks bij beleid, maar probeert daarentegen wel bij mensen kennis, houding en gedrag te beïnvloeden.”

Beïnvloeding

“Dat zal best gebeuren met goede bedoelingen”, denkt Verduijn. “Maar je moet je misschien afvragen of voor beïnvloeding van publiek belastinggeld moet worden ingezet”, zegt de onderzoeker. “Moeten ontwikkelingsorganisaties zoiets niet uit hun eigen marketingbudget betalen?” Die vraag heeft Koenders zichzelf inmiddels ook gesteld. De minister wil bijvoorbeeld geen draagvlakactiviteiten meer financieren die op fondsenwerving zijn gericht.

Maar dergelijke ingrepen nemen de oorzaak van het probleem niet weg. Die ligt volgens de onderzoeker aan de basis, namelijk in de doelstelling zelf. “Veel te vaag en onwerkbaar”, oordeelt hij in zijn onderzoek. Kennis en houding zijn niet meetbaar. Gedrag kun je alleen observeren. Steeds wanneer de ontwikkelingssector pogingen onderneemt om te benoemen welke effecten men wil sorteren met draagvlakactiviteiten, dan vervalt men in vaagheden, moet de onderzoeker vaststellen: “De genoemde effecten worden zo vaag beschreven of ze zijn dermate indirect dat men zich in bochten moet wringen om er nog een logische redenering van te maken.”

Beleid verkopen

De definitie dat draagvlak dient om steun te krijgen voor beleid deelt de ontwikkelingssector kennelijk niet met Verduijn. Het valt de onderzoeker op dat zelfs de minister met klem ontkent dat hij met draagvlakactiviteiten steun zoekt voor zijn beleid. Verduijn vindt dat niet logisch. Daar is draagvlak immers voor bedoeld. Hij denkt bovendien dat beleidsmakers kansen laten liggen: “Nu wordt door de sector nog teveel naar het publiek toe gecommuniceerd. Door burgers ook invloed te geven, krijg je steun en valt het beleid veel beter te verkopen.”

Nieuw is de discussie over draagvlak zeker niet. Vooral vanuit de SP komt kritiek. Eerder dit jaar presenteerde een onderzoeksbureau van het ministerie bovendien een kritisch rapport. De minister heeft toen al flink de bezem gehaald door de draagvlakindustrie. Het totale budget van ruim zestig miljoen wordt na 2010 bijna gehalveerd. “Alleen campagnes met resultaat krijgen geld”, sprak Koenders ferm tijdens de presentatie van het nieuwe financieringsbeleid.  Maar met de huidige doelstelling krijgt hij het nog zwaar om dat resultaat inzichtelijk te maken, meent Verduijn.

© Wereldburgers.TV

Vond u dit een nuttig artikel? Doneer.

Zie ook:

Download: Simon Verduijn: ‘Onderzoek naar de Veronderstelde Invloed van Draagvlak op de Vorming en Uitvoering van Ontwikkelingsbeleid’.