wereldburgers.tv

04 augustus 2009, Theo Ruyter (redactie)

Column: Koorts hulpindustrie loopt op

Hoewel het Binnenhof in deze tijd van het jaar uitgestorven is, schreeuwden de bobo’s van de hulpindustrie de afgelopen week weer moord en brand over het nieuwe subsidiestelsel van minister Koenders.

Aanleiding was de officiële bekendmaking in de Staatscourant (31 juli) van  het zo genoemde subsidiebeleidskader, dat wil zeggen de technische uitwerking van het plan waarover  de minister al een paar maanden geleden overeenstemming bereikte met de Tweede Kamer. Dus eigenlijk niets nieuws onder de zon. Maar in een eentweetje met een paar door de komkommertijd gekwelde media stelden ze zich aan alsof ze levend gevild worden.

Het liet zich aanvankelijk, toen het zoveelste kabinet-Balkenende met de koningin op de foto verscheen, niet aanzien dat de nieuwe minister voor ontwikkelingssamenwerking zich zou ontpoppen als vernieuwer. Maar begin november van het afgelopen jaar verraste hij vriend en vijand door de hulpindustrie – het woord alleen al was vloeken in de kerk – de wacht aan te zeggen. Minder aan aan zichzelf denken, meer aan organisaties in ontwikkelingslanden overlaten en niet voortdurend langs elkaar heen werken, was de boodschap.

De hulporganisaties maakten zich in eerste instantie nauwelijks zorgen. De minister kwam immers uit hetzelfde nest en ze begrepen best dat hij de bloedhonden van de VVD en PVV eens een paar brokken moest toewerpen. Maar in tweede instantie, toen een nieuw subsidiesysteem gestalte kreeg voor de jaren 2011-2015 en de Kamer met de minister meeging,  nam de onrust toe. En nu klip en klaar in de Staatscourant heeft gestaan dat een subsidieaanvraag voor fase 1 uiterlijk 1 december van dit jaar om 17 uur op het ministerie dient te zijn aangekomen, loopt de koorts verder op.

Mevrouw Karimi jammerde zaterdag in de Volkskrant dat haar Oxfam Novib straks tenminste 21 miljoen per jaar minder zou krijgen, meneer Van Ham van ICCO voorzag in dezelfde krant een strop van 24 miljoen per jaar en meneer Konijn van Cordaid rekende in een eigen persbericht op 20 procent minder inkomsten. Gewoon managers dus, die nu eenmaal dienen op te komen voor hun eigen bedrijf. Konijn presteerde het zelfs de minister voor te houden dat hij met andere voorstellen had moeten komen, als hij ‘daadwerkelijk had willen vernieuwen’. Zonder ook maar een voorbeeld te geven.

Decennialang kwam het geld met bakken binnen. De industrie had vrij spel en kon het breed laten hangen, zowel hier als in het buitenland. Ontwikkelingshulp was immers het grootste politieke succes van de babyboomgeneratie en tot op de dag van vandaag worden tientallen miljoenen overheidsgeld per jaar uitgegeven om het gouden kalf overeind te houden. Tegen beter weten in, want het bewijsmateriaal dat de gangbare hulp eerder de vicieuze cirkel van armoede en gebrek bestendigt dan doorbreekt, is langzamerhand overstelpend geworden.

De hulpindustrie zal ook deze stelselherziening wel overleven. Daarvoor zijn de doelen van de minister te behoudend.

Hij wil vooral de grote gevestigde organisaties een toontje lager laten zingen om plaats te maken voor ‘nieuwe spelers’ in het veld. Dat betekent gewoon een voortzetting van de door de overheid betaalde ‘internationale solidariteit’, zij het met andere weldoeners en onder andere vlaggen. Het zal voor de mensen aan de ontvangende kant die nog altijd op een houtje bijten, niet veel uitmaken. Voor hen daagt pas een nieuwe perspectief, wanneer het gouden kalf hier definitief door zijn poten zakt.

(Theo Ruyter)