19 mei 2009, Paul van der Sneppen (redactie)

Irrgang: “Effect doe-het-zelf-hulp te vaag”

“Geld voor feestjes en praatclubs”, noemt SP-kamerlid Ewout Irrgang draagvlaksubsidies. Woensdag is het kamerdebat over ontwikkelingssamenwerking. Daar wordt onder meer gesproken over die draagvlakpot, maar ook over de subsidies voor doe-het-zelf-hulp. Die maken namelijk onderdeel uit van de draagvlakstrategie die Irrgang te vuur en te zwaard bestrijdt. Wat kunnen de amateur-ontwikkelingswerkers in dat debat verwachten van Irrgang?

U pleit ervoor om ontwikkelingsgeld uitsluitend in concrete ontwikkelingsprojecten te steken. Hoe staat u tegenover de subsidies voor de kleinschalige particuliere initiatieven?

Het gaat daarbij wél om concrete ontwikkelingsprojecten en daar is de ontwikkelingsbegroting voor bedoeld. Maar uit onderzoek van Lau Schulpen van CIDIN blijkt dat getwijfeld moet worden aan de effectiviteit van die kleinschalige, particuliere projecten. Ik vind dat wie zich met ontwikkelingssamenwerking bezighoudt, moet kunnen aantonen dat die projecten effectief zijn en dat is bij die kleine particuliere projecten nogal eens een probleem. Ze kunnen niet goed aantonen wat de effecten zijn en hoe het geld besteed wordt.

YouTube voorvertoningsafbeelding

U bent geen voorstander van het huidige systeem waarin de overheidsbijdrage aan grote ontwikkelingsorganisaties deels afhankelijk is van hoeveel geld ze zelf uit de markt halen. U wilt ze verlossen van die verplichting. U zult wel veel vrienden hebben bij die clubs!

Ik maak zeker niet alleen vrienden bij de gevestigde organisaties. Ik heb ze ook aangesproken op hun overhead kosten. Ik begrijp best dat ze hier in Nederland kosten maken en personeel hebben. Maar ik wil wel dat er ontzettend goed op gelet wordt dat ze ons geld in ontwikkelingslanden besteden en niet hier. Dat is nu niet het geval, is mijn indruk.

YouTube voorvertoningsafbeelding

Wat gaat er fout?

Het probleem zit voor een deel bij het huidige medefinancieringsstelsel. Dat dwingt ontwikkelingsorganisaties om veel te veel geld uit te geven aan campagnes om donaties te werven. Ik zie de ene dure televisiecampagne na de andere over het scherm gaan. Vaak zit er bovendien overlap in de thema’s van al die campagnes. Dat vind ik niet bepaald een zorgvuldige wijze van omgaan met geld van de Nederlandse belastingbetaler.

Wat is de oplossing?

Het oude stelsel mag van mij terugkomen. Daarin kregen ontwikkelingsorganisaties geld vooral op basis van de kwaliteit van hun projectvoorstellen.

In de discussie over kwaliteit tekenen zich twee partijen af die beiden claimen het beter te doen, de grote clubs en de kleintjes. Wat vindt u van die discussie?

Die discussie is nog niet beslist, denk ik. De projecten van grote organisaties, daarvan is ongeveer zeventig procent effectief, veel dus ook niet. Maar daar zijn best goede redenen voor. Vaak worden die projecten onder hele moeilijke omstandigheden uitgevoerd. Ik vind zeventig procent dan nog best een mooie score. Voor de kleintjes geldt dat we het gewoonweg nog niet weten. Het is nog een relatief nieuw verschijnsel. Er moet zeker nog meer onderzoek naar gedaan worden.

Toch refereert u in het debat over de kleinschalige particuliere projecten steeds naar het onderzoek van Lau Schulpen van CIDIN en trekt daar redelijk vergaande conclusies uit.

Ja, Schulpen heeft volgens mij wel aangetoond dat de kleine clubjes vaak verzuimen om de randvoorwaarden te creëren voor duurzaamheid. Vaak bouwen ze een schooltje of een ziekenhuis zonder na te denken wat er nodig is om dat schooltje of ziekenhuis tot in lengte van jaren te laten opereren.
Ik denk dan ook dat van die kleinschalige particuliere initiatieven eerst overtuigend aangetoond moet worden dat ze op langere termijn effectief zijn voor we als overheid daar nog langer geld in steken. Ik ben daar op dit moment niet van overtuigd.

YouTube voorvertoningsafbeelding

©Wereldburgers.TV